Word Rijk Genoeg met investeren in aandelen en obligaties

 

pic9-2

Als je binnen afzienbare tijd financieel onafhankelijk, oftewel Rijk Genoeg, wilt worden zul je je vermogen moeten laten groeien door het te investeren. Dit kan met allerlei verschillende investeringen maar het investeren in aandelen en obligaties is hier bij praktisch iedereen die financiele onafhankelijkheid ambieert onderdeel van, vaak zelfs het enige onderdeel. Uit de boeken, blogs en artikelen die ik hierover heb gelezen, heb ik een aantal conclusies getrokken die ik in dit artikel zal bespreken.

De belangrijkste dingen die je nodig hebt alvorens te overwegen om in aandelen te investeren zijn:

  • Tijd/geduld
  • Vastberadenheid
  • Vermogen

 

Tijd/geduld

Tijd is erg belangrijk aangezien je vermogen naar verloop van tijd steeds sneller zal gaan groeien, dit komt door het rente-op-rente effect. Met 5% rendement is een investering van € 1.000 na 5 jaar gegroeid tot € 1.276, na 10 jaar tot € 1.628, na 20 jaar tot € 2.653 en na 30 jaar tot € 4.322. Dat ziet er zo uit:

aandelen1

Als je elk jaar € 1.000 investeert heb je na 30 jaar ongeveer € 70.000 in plaats van je geinvesteerde € 30.000:

aandelen2

Tijd is dus essentieel voor het investeren in aandelen en obligaties, vroeg beginnen is daarmee dus ook essentieel. Je vermogen zal niet zo netjes groeien als in de grafieken maar vanwege de fluctuaties in de aandelenmarkt zal het met meer pieken en dalen verlopen. Hierover later meer.

 

Vastberadenheid

Je zult moeten vertrouwen op de aandelenmarkt en in je strategie. Volg je strategie, optimaliseer hem hooguit, maar realiseer je dat je echte winst zit in de tijd dat je vermogen geinvesteerd is en niet in je handelskwaliteiten. TIME IN the market beats TIMING the market.

 

Vermogen

Je hebt natuurlijk vermogen nodig om te kunnen investeren. Aangezien je dit voor langere tijd in de markt wilt laten zitten moet je er zeker van zijn dat je het niet op korte termijn (<10 jaar)nodig hebt. Bouw dus altijd eerst een noodfonds op wat je gewoon aan houdt op een spaarrekening. Normaal gesproken is 6 maanden aan uitgaven hiervoor genoeg. Belangrijker is echter dat je noodfonds  zo groot is dat je je er comfortabel bij voelt. Je moet er niet wakker van liggen als de aandelenmarkt instort, wat over een periode van 10/20 jaar altijd een keer gebeurt.Als je je noodfonds aan moet spreken, bouw je dit eerst weer op tot het door jou gewenste bedrag en daarna kun je weer gaan investeren met je maandelijkse winst.

Als je tijd, vastberadenheid en vermogen hebt, of denk dat je het kunt bemachtigen, moet je eerst nog kennis  opdoen. Dit is noodzakelijk om:

  • Te begrijpen wat je doet en koopt
  • Eventuele angsten, meestal aangepraat door mensen die zelf niet investeren of de media, onder controle te krijgen
  • Je strategie te bepalen

 

Begrip

Voor vertrouwen in de aandelenmarkt zul je eerst voldoende begrip moeten hebben van wat je doet en waarom je dit doet. Ik raad hiervoor het boek The intelligent investor / De intelligente belegger van Benjamin Graham aan. Graham is de leermeester van Warren Buffet, over het algemeen gezien als de meest succescolle belegger ooit. Bij Buffet moet je je wel altijd afvragen of er geen sprake van “survivorship bias” is. Het boek geeft een goede uitleg van basisbegrippen en bekijkt een lange historie aan data van met name de Amerikaanse aandelenmarkt. De originele versie stamt uit 1949. De conclusies die toen getrokken zijn worden in de versie uit 2003 tegen de data van de jaren 50 tot na de dot-com bubbel van rond 2000 gehouden, en blijken dan nog steeds stand te houden. Ik raad dan ook de 2003 versie aan omdat deze meer tot de verbeelding zal spreken.

 

Angst

Wat we meestal op het nieuws horen over de aandelenmarkt is dat deze in 1 dag enorm gedaald is en er in totaal zoveel miljard euro verdampt is. Op feestjes of bij de koffieautomaat horen we vaak verhalen van mensen die heel veel verloren dan wel verdiend hebben in korte tijd doordat ze de juiste of verkeerde aandelen op het juiste of verkeerde moment gekocht of verkocht hebben. Dit leidt vaak tot hebzucht of angst. Beide erg gevaarlijk als je gaat investeren in aandelen.

Wat we bijna nooit horen is hoe de aandelenmarkt zich herstelt van een enorme daling, dit gaat namelijk vaak langzaam en gestaag wat niet interessant is voor het nieuws en geen enorm boeiend verhaal om te vertellen. Ter illustratie hieronder het koersverloop van de S&P 500, daarin zitten de 500 grootste Amerikaanse bedrijven. Deze index heeft een lange historie, meer dan 300 jaar (grotendeels achteraf terugberekend), en geeft een goed beeld van de aandelenmarkt als geheel.

aandelen3
Je ziet scherpe dalingen bij de bekende beurscrash van 1929, het instorten van de dotcom bubbel in 2000 en de financiële crisis van 2008. Om even bij recente geschiedenis te blijven zou je in het slechtste geval op de piek voor de financiële crisis al je vermogen investeren. Dit was op 9 oktober 2007 bij een stand van 1.565. Als je verder niets meer gedaan zou hebben bereikte je het dieptepunt op 9 maart 2009 bij een stand van 677. Meer dan de helft van je vermogen weg, au! Maar dat is slechts op papier want je verkoopt je aandelen niet. En dat wordt beloond, zij het langzaam. Op 28 maart 2013 kom je met 1.569 punten voor het eerst boven de stand uit waarop je hebt gekocht.  Nog 3 jaar later sta je op 2.060 punten. In 9 jaar ben je dus, ondanks dat je op het slechts mogelijke moment al je vermogen geinvesteerd hebt, alsnog van 1.565 naar 2.060 gegaan. 495 punten winst ofwel 55 per jaar gemiddeld. Nog altijd een rendement van 3,1% per jaar, exclusief dividend wat ongeveer 2% per jaar is (in de jaren met een lage stand is dit dan natuurlijk niet 2% op je inlegwaarde van 1.565.

Net zo onwaarschijnlijk als dit scenario is de kans dat je al je vermogen op 9 maart 2009 op het dieptepunt van 677 gekocht zou hebben. Dan was je rendement in 7 jaar 1383 punten, ofwel een rendement van  17,2% per jaar exclusief dividend!

 

Aandelen vs huis

Je investeert je vermogen dus niet in aandelen/obligaties met als doel deze op korte termijn te verkopen. Ik vergelijk het daarom vaak met ons huis. Dit is nadat we het kochten ook sterk in waarde gedaald maar daar lag niemand wakker van omdat we het toch niet wilden verkopen. Het is dus eigenlijk ook niet relevant wat de waarde van je aandelen doet zolang je ze toch niet wilt verkopen. En je hoeft ze niet te verkopen omdat je alleen investeert met vermogen wat je op lange termijn kan missen. Als de waarde daalt moet je dat eigenlijk zien als een mooie gelegenheid om bij te kopen.

 

Strategie

Als sommige termen hieronder als abracadabra overkomen moet je dus eerst bijvoorbeeld het boek The intelligent investor / De intelligente belegger lezen.

In hoofdlijnen ziet de strategie van veel mensen die Financiele onafhankelijkheid nastreven er ongeveer zo uit:

  • Buy and hold: Koop met vermogen wat je niet op korte termijn nodig hebt en handel zo weinig mogelijk
  • Koop wanneer je vermogen beschikbaar hebt, probeer niet de markt te timen.
  • Koop geen individuele aandelen maar beleggingsfondsen/ETF’s
  • Kies passief beheerde beleggingsfondsen/ETF’s die een bepaalde index volgen. Op lange termijn verslaan actief beheerde fondsen de passieve fondsen niet, ze rekenen alleen wel meer kosten.
  • Spreid je risico, met name over werelddelen, sectoren en tussen aandelen en obligaties
  • Breng 1 of 2 keer per jaar (of wanneer je door koerswijzigingen te veel afwijkt) je portefeuille weer in de gewenste spreiding
  • Beleg risicovoller (maar wel verstandig) in het begin van je pad naar Rijk Genoeg, en verlaag het risico langzaam naarmate je einddoel in zicht komt.

 

Dit is ook in grote lijnen de strategie die ik zelf volg.
In komende blogs zal ik me wel eens concentreren op details hiervan maar tijd, vastberadenheid, het vermogen waarmee je belegt, begrip van wat je doet en het controleren van je angst zijn zeker in het begin belangrijker dan je strategie. Je kunt met 2 of 3 fondsen/ETF’s volstaan, die je kunt kiezen nadat je je verdiept hebt. Daarna begint de echte uitdaging.
Om angst en strategie onder controle te krijgen raad ik de stock series van het blog van JL Collins aan.

 

Nog even over het nieuws

Simpel, negeer al het nieuws over de aandelenmarkt. Je wilt niet massaal verkopen en kopen doe je gewoon als er geld beschikbaar is. Blijf bij je strategie en laat je niet afleiden door de waan van de dag.

 

Idealiter antwoord je oprecht als iemand vraagt wat je de komende tijd van de aandelenmarkt verwacht: “Ik weet het niet en het interesseert me niet”

 

Heb jij wat er nodig is om te beginnen met investeren in aandelen en obligaties?

 

RG