Het bedrijfsleven: Sociopaten, onwetenden en losers

Als je net afgestudeerd bent begin je vaak vol enthousiasme, ambitie, en motivatie aan je eerste baan in het bedrijfsleven. Je maakt lange dagen, leert veel en vindt het meestal nog leuk ook. Eindelijk is het echte leven begonnen! En ik vind dit een belangrijke fase want je krijgt je vak in de praktijk onder de knie en ziet wat er uiteindelijk wel en niet belangrijk is.

Na verloop van tijd echter, bij de een duurt dit wat langer dan bij de ander, ga je steeds meer om je heen kijken om te zien wat er eigenlijk precies gebeurt in het bedrijf en ben je wat minder met jezelf bezig. En dan zie je dingen die je misschien niet begrijpt.

Waarom krijgt persoon A die promotie? Waarom wordt persoon B eruit gegooid? Waarom is persoon C zo passief? En waarom werkt persoon D hier eigenlijk al 30 jaar en maakt die zich overal zo druk over? En waarom wordt de waarheid zo vaak verdraaid of verborgen? Ineens is het bedrijfsleven ingewikkeld.

En dan gebeurt er iets met jou. Misschien word jij er wel uitgegooid, of gebeurt er iets belangrijks in je privéleven waardoor je werk ineens niet meer zo belangrijk is. In ieder geval kan je je werk ineens beter relativeren en objectiever bekijken. Ik kreeg een kind en begon toen te zien hoe het bedrijfsleven ongeveer in elkaar steekt. En ik las dit artikel waarbij alles op zijn plek viel. Op mijn ervaringen, ervaringen die ik van anderen gehoord heb, en dat artikel baseer ik de volgende theorie. Hij wordt naar mijn idee steeds meer waarheid hoe groter een bedrijf is of wordt.

 

3 groepen medewerkers

In elk bedrijf zijn alle medewerkers op te delen in 3 groepen. Sociopaten, onwetenden en losers. Sociopaten vind je vooral in het management, onwetenden in het middle management en losers in de onderste laag van de organisatie, ongeveer zo dus:

S=Sociopaten O=Onwetenden L=Losers

In het bedrijf vindt vervolgens continue het volgende proces plaats:

De sociopaten, in hun eigen belang:

  • Promoveren over-presterende losers naar het middle-management
  • Vormen onder-presterende losers om tot sociopaten
  • Laten de gemiddelde minimale-inspanning-losers aan hun lot over.

 

Onwetenden

De groep van onwetenden in een organisatie is gecreëerd door de sociopaten die deze groep uit de loser groep heeft gepromoveerd. Maar waarom doen ze dit? Ze doen dit omdat je duidelijk een idioot bent als je over-presteert terwijl je onderdeel uitmaakt van de losers. Dit behoeft wat toelichting.

Voordat de eerste onwetende gecreëerd wordt door de sociopaten bestaat deze groep nog niet. Er zijn dan alleen nog sociopaten (directie, management) en losers (overige werknemers). Beide groepen werken 40 uur, de ene groep wordt alleen veel beter betaald (en soms absurd beter). De losers hebben dus een slechte tijd-voor-geld-deal. Als je dan toch over-presteert (veel uren maken, je stinkende best doen) zien de sociopaten je als idioot, want je deal wordt er nog slechter van.

Waarom willen sociopaten dan graag idioten in het middle management? Dit is omdat idioten voor de sociopaten nog waardevoller zijn in het middle management dan bij de losers. In het middle management kunnen sociopaten onwetenden namelijk gebruiken als schild wanneer ze in de problemen komen. Ze krijgen de schuld als er wat mis gaat en worden desnoods geslachtofferd terwijl ze zelf niet door hebben dat ze daarvoor gebruikt worden.

De onwetenden hebben dus niet door dat ze een slechte deal hebben en ze zien ook niet in dat ze door de sociopaten gebruikt worden, in ieder geval niet voordat het te laat is. Ze zijn ook de enige groep die niet inziet dat de organisatie bestaat uit de drie groepen sociopaten, onwetenden en losers.
Onwetenden zijn meestal heel loyaal aan hun werkgever, zelfs al is dat andersom vaak niet zo. Ze ontberen vaak ook de kwaliteiten om snel van werkgever te wisselen.

 

Sociopaten

Ook de sociopaat begint meestal in de losers groep. Hij realiseert zich echter wel al snel dat hij een slechte deal heeft in deze groep. Hij wil een goede deal en ziet daarom in dat hij deze groep zo snel mogelijk moet verlaten. De (toekomstig) sociopaat is geen over-presteerder maar juist een onder-presteerder. Dit wil zeggen dat hij zich niet concentreert op zijn werk maar op het ontsnappen uit de losers groep. Dit lukt vaak door het “politieke spel” goed te spelen. Hij neemt bewust het risico dat hij wordt ontslagen vanwege slechte prestaties, maar gaat er vanuit dat hij ontsnapt is uit de losers groep voordat dit ontdekt wordt. Hij kiest dus voor “up-or-out”.

Met een meestal verplicht kort verblijf in middle management stoomt hij dan door naar management/sociopaat. Om zijn eigen manager te verdringen is daar soms weer “up-or-out” voor nodig, maar dat is voor de wannabe-sociopaat geen probleem want in de onwetenden groep wil hij al helemaal niet zitten! Eenmaal aangekomen bij de sociopaten zal hij zich ook zo gedragen. Hij promoveert over-presterende losers tot onwetenden om ze vervolgens te gebruiken wanneer nodig. De echte losers laat hij voor wat ze zijn, de sociopaat ziet in dat de echte losers geen interesse hebben gepromoveerd te worden tot middle-management en ze vormen ook geen gevaar voor hem. Hij laat de losers gewoon hun werk doen en ontslaat ze alleen bij duidelijke  slechte prestaties.
Sociopaten zijn niet loyaal, ze komen en gaan bij een bedrijf wanneer ze daar zelf zin in hebben (of uiteindelijk door een andere sociopaat  in het politieke spel verslagen worden)

 

Losers

En dan de losers. Het gaat dan om de losers die in de losers groep blijven zitten. Zij hebben een slechte deal en zijn niet geschikt of bereid om deel uit te gaan maken van de onwetenden of sociopaten. Losers zien dat het bedrijf bestaat uit sociopaten, onwetenden en losers en hebben daarom geen interesse de losers groep te verlaten. Het meest logische om dan te doen is het minimum vereiste. Meer doen is nutteloos en minder doen vereist promotie tot sociopaat omdat anders ontslag volgt.

Dus de losers, eigenlijk niet de echte losers want dat zijn de onwetenden, accepteren de situatie en zoeken zingeving in andere gebieden van hun leven. Het zijn alleen losers in de economische zin van het woord. Losers accepteren dat ze een slechte deal hebben, maar gaan liever voor hun vaste inkomen dan voor de onzekerheid van ondernemer. Ze zien in dat het minimum vereiste doen uiteindelijk net zo goed betaalt als extra je best doen. Ze leveren kwalitatief goed werk maar zullen kwantitatief niet meer doen dan vereist.
Losers zijn echter niet erg loyaal, als het ze ergens niet meer bevalt vertrekken ze.

 

Interacties

De drie groepen hebben dagelijks natuurlijk veel interacties met elkaar. Ze gaan wel heel verschillend met elkaar om. De sociopaten onderling richten zich vooral op het vergaren en verdedigen van macht. De losers onderling zijn niet echt met het werk of de onderlinge verhoudingen tussen collega’s bezig. Ze praten liever over andere zaken die hen buiten het werk bezig houdt. De onwetenden zijn vooral bezig zich te profileren zodat ze promotie kunnen maken.

De onwetenden doen dit ook in interacties met losers en sociopaten omdat ze niet inzien dat er drie verschillende groepen zijn. De losers en sociopaten zeggen gewoon tegen de onwetenden wat ze willen horen, zodat ze denken goed bezig te zijn. Dan is er nog de communicatielijn tussen sociopaten en losers. Deze communiceren echter weinig met elkaar omdat ze niks van elkaar willen. Daarnaast zien zij beide de moderne variant van de meester-slaaf relatie waarin ze zich bevinden en waar beter niet al te veel over gesproken kan worden.

 

Waarom ook alweer?

Nu is er een goed antwoord te geven op de eerder gestelde vragen:

Waarom krijgt persoon A die promotie?

Dit vraag je je misschien af omdat je jezelf of een ander meer geschikt vindt. Persoon A krijgt echter de promotie omdat hij door de sociopaten gezien wordt als over-presteerder (wat totaal niet wil zeggen dat hij zijn werk beter doet dan de persoon die jij meer geschikt acht voor de promotie, dit is voor de sociopaat totaal niet relevant)

Waarom wordt persoon B eruit gegooid?

Als je een ontslag niet begrijpt kan dit 3 redenen hebben.

  1. Persoon B is een onwetende die geslachtofferd wordt door een sociopaat.
  2. Persoon B is een wannabe sociopaat die het niet op tijd gelukt is te ontsnappen uit de losers groep.
  3. Persoon B is een loser die minder dan het minimum is gaan doen.
Waarom is persoon C zo passief?

Dit is de loser die er bewust voor kiest in de losers groep te blijven

Waarom werkt persoon D hier eigenlijk al 30 jaar en maakt die zich overal zo druk over?

Dit is de typische onwetende. Erg loyaal aan het bedrijf, en ook nog eens hard werkend. Mensen met een burn-out bevinden zich vaak al lang in deze groep.

Waarom wordt de waarheid zo vaak verdraaid of verborgen?

Dit is sociopatisch gedrag. Het maakt zelfs niet uit als het voor iedereen duidelijk is dat er iets niet klopt. Manager X wordt echt niet weggestuurd omdat er een verschil van inzicht is ontstaan, hij heeft het spel gewoon verloren. Of hij wilde weggestuurd worden en heeft het spel gewonnen.

 

Conclusie

Er zijn geen goede of slechte groepen om je bij aan te sluiten en de benamingen voor de groepen zijn natuurlijk wat overdreven. Hoe groter het bedrijf is waar je werkt, hoe belangrijker het echter wordt om bewust een groep te kiezen. En als je dit allemaal totaal niet herkent moet je je toch nog eens afvragen of je niet tot de onwetenden behoort.

 

Jacob Fisker vat werken in het bedrijfsleven in zijn boek “Early Retirement Extreme” mooi samen:

“Being paid on salary can lead to less satisfaction since the effort-reward connection is broken when the employee realizes that he gets paid the same amount regardless of how much or little he works. Realizing that pay often has more to do with negotiation skills, politics or tenure than productivity or even responsibility can be depressing. It divides the workforce into  three kinds of people, popularly known as work horses, show horses and horses’ asses. In particular, some will realize that they can get further ahead through office politics and career management than conscientious work, some will realize that showing up and doing the minimum amount of work will pay equally well, and some will not realize either one. I’ll let you guess which horse is which.” 

Er zijn natuurlijk bedrijven die een uitzondering zijn en er komen ook steeds meer nieuwe initiatieven zoals een werknemerscoöperatie waardoor het gelukkig mogelijk is te ontsnappen aan sociopaten, onwetenden en losers.

 

Hoe zie jij het bedrijfsleven?

 

RG